كامل در علوم متعدده دارد كه همه مربوط به جسم انسان از گوشت ، پوست ، استخوان ، رگ ، پيه ، خون ، مفاصل ، سلولها ، اعضا و جوارح ظاهره و باطنه مىباشد كه به فرض اينكه كسى از اين همه علوم مطلع باشد چون اين علوم كامل نشده است باز هم از شناخت نعمتهاى خدا در اين رابطه و شكر آنها قاصر است . انسانها بيشتر وقتى گرفتار مرض و دردى مىشوند قدر نعمت و سلامتى از آن بيمارى و درد را مىشناسند و در همان حال به سلامتى از ميليونها مرض ديگر كه به آن مبتلا نيستند توجه ندارند . و همان‌طور كه گفته شده است : « النعمة مجهولة مادامت محصولة فاذا فقد عرفت » « 1 » . نعمت مادام كه حاصل و موجود است مجهول و ناشناخته است ولى وقتى مفقود شد شناخته مىشود و اهميّت آن معلوم مىگردد كه : « تعرف الاشياء باضدادها » و به همين مبانى اشاره دارد كلام امام - عليه السلام - در اوائل دعا كه مىفرمايد : « ثُمَّ ما صَرَفْتَ وَدَرأتَ عنّى اللهمَّ مِنَ الضُّرِ وَالضَّرّاء اكْثَرُ مِمّا ظَهَرَ لى مِنَ العافيَة والسَّراء » .

--> ( 1 ) - بحارالانوار ، ج 2 ، ص 33 .